Bản đồ ROI: chuyển AI và tự động hóa thành giá trị

[Phi Vũ]

Nhiều doanh nghiệp đầu tư mạnh vào AI nhưng chỉ một số ít thu được kết quả như kỳ vọng. Trong giai đoạn thử nghiệm này, giá trị quan trọng nhất đôi khi không phải là hiệu suất ngay lập tức mà là xây dựng một văn hóa sẵn sàng với AI.

Xu hướng và thực tế về ROI​

AI và công cụ tự động hóa đang nhanh chóng được áp dụng trong doanh nghiệp, nhưng chỉ khoảng 1/5 tổ chức đạt được kết quả như mong đợi. Một phần lý do là nhiều dự án vẫn trong giai đoạn thử nghiệm và các workflow phù hợp chưa được xác định rõ.

Định nghĩa lại ROI: tập trung vào văn hóa​

Khi ngân sách thắt chặt và lãnh đạo yêu cầu bằng chứng giá trị, định nghĩa ROI cần mở rộng. Ở giai đoạn đầu của cuộc cách mạng AI, “lợi tức” quan trọng nhất là tạo ra một văn hóa sẵn sàng áp dụng AI — nơi con người, kiến thức và quy trình được ưu tiên song song với công nghệ.

Yếu tố con người quyết định thành công​

Nghiên cứu cho thấy yếu tố con người là khác biệt lớn nhất: những tổ chức chú trọng truyền thông và đưa giao tiếp vào lõi của kế hoạch triển khai có tỷ lệ thành công cao hơn gấp nhiều lần. Nhân viên không chỉ cần biết AI tồn tại mà còn phải biết sử dụng nó hiệu quả trong vai trò cụ thể của mình.

Đào tạo thực hành thay vì lý thuyết​

Thay vì khảo sát thụ động hay đào tạo theo kiểu giảng giải, hãy ưu tiên các workshop thực hành. Những buổi này giúp đội ngũ tương tác trực tiếp với công cụ trong môi trường có kiểm soát, lộ rõ khoảng trống kỹ năng và tạo động lực thay đổi hành vi ngay từ đầu.

Chọn dự án ban đầu có tác động thực tế​

Bắt đầu với các điểm ma sát cao như công việc lặp đi lặp lại hoặc silo dữ liệu. Kiểm tra hệ thống ticket, chi phí nhân công và các quy trình thủ công để tìm nơi AI có thể tạo giá trị ngay lập tức và đem lại chiến thắng sớm.

Ưu tiên công cụ “native” trong quy trình​

Công cụ thành công nhất là những công cụ tích hợp tự nhiên vào workflow hiện có của nhóm. Nếu người dùng phải liên tục chuyển ngữ cảnh hoặc bật/tắt nhiều màn hình, tỷ lệ chấp nhận sẽ giảm. Hãy chọn giải pháp nâng cao quy trình hiện tại thay vì phá vỡ chúng.

Đo lường bằng KPI chấp nhận trước hiệu suất​

Trong giai đoạn thử nghiệm, đừng vội đánh giá bằng tốc độ hay tỉ lệ lỗi. Trước hết hãy đo lường các KPI về chấp nhận: tỷ lệ sử dụng, mức độ tương tác và thay đổi hành vi hàng ngày. Những chỉ số này giúp phát hiện kháng cự sớm và xác nhận văn hóa đang dịch chuyển.

Dữ liệu là yếu tố quyết định​

Công cụ AI chung chung thiếu ngữ cảnh thường ít thành công. Những giải pháp liên kết an toàn với dữ liệu nội bộ, lịch sử ticket và tài liệu tổ chức mới có khả năng giải quyết vấn đề cụ thể. Do đó, chất lượng dữ liệu — sạch, đầy đủ và dễ truy cập — là then chốt.

Vai trò trung tâm của IT​

Quá trình tích hợp đặt IT vào vị trí trung tâm của chuyển đổi; họ không chỉ là nhà cung cấp dịch vụ mà còn là kiến trúc sư cho tương lai tổ chức. IT chịu trách nhiệm bảo đảm tích hợp an toàn, quản lý dữ liệu và hỗ trợ để các công cụ AI hoạt động có ngữ cảnh và mang lại giá trị thực.

Kết luận​

Để chuyển AI và tự động hóa thành giá trị bền vững, doanh nghiệp cần cân bằng giữa công nghệ và con người: chọn dự án khôn ngoan, ưu tiên công cụ hòa nhập vào quy trình, đo bằng KPI chấp nhận và đầu tư vào dữ liệu cùng năng lực IT. Khi văn hóa sẵn sàng được xây dựng, ROI dài hạn mới có thể hiện thực hóa.

Nguồn: Techradar