Ngành công ở Anh không thiếu AI mà thiếu điều phối

[Love AI]

Ngành công ở Anh đầu tư mạnh vào AI nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Vấn đề không phải thiếu công nghệ mà là thiếu cách tích hợp, điều phối AI vào quy trình để tạo giá trị cho người dân.

Ngành công ở Anh đang tăng tốc triển khai trí tuệ nhân tạo trong nhiều dịch vụ, từ chính quyền trung ương tới địa phương và hệ thống y tế. Tuy nhiên thực tế cho thấy nỗ lực này chưa chuyển hóa thành kết quả rõ rệt mà người dân cảm nhận được.

Hoạt động nhiều nhưng kết quả ít​

Vì nhiều tổ chức coi việc thử nghiệm và triển khai các công cụ AI độc lập là thành tựu, gần một nửa các sáng kiến AI vẫn được dùng như các công cụ đính kèm hoặc chạy riêng lẻ thay vì được nhúng vào quy trình làm việc chính. Kết quả là chỉ một phần nhỏ tổ chức thực sự hoàn thành các cam kết về AI và nhiều nơi có khoảng cách rõ rệt giữa chiến lược và thực thi.

Bolt-on AI (AI gắn thêm) hấp dẫn vì triển khai nhanh, rủi ro thấp và dễ thấy kết quả nội bộ. Dù vậy khi đặt AI lên trên quy trình cũ, AI sẽ kế thừa ngay những bất cập: sự phân mảnh hệ thống, làm việc trùng lặp, khó kiểm tra và ít tác động tới dịch vụ hướng tới công dân.

Người dân chưa cảm nhận được​

Một phát hiện đáng chú ý là ba phần tư công dân Anh không thể nêu được một ví dụ nào về việc chính quyền đang dùng AI như thế nào. AI có thể xuất hiện nhiều nơi, nhưng tác động và thông tin về tác động đó vẫn chưa được truyền đạt rõ ràng tới công chúng.

AI chỉ phát huy giá trị khi nó được điều phối và nhúng vào quy trình tổ chức có chủ đích: có vai trò rõ ràng, quyền truy cập dữ liệu phù hợp và ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả dịch vụ. Trong một quy trình tích hợp tốt, AI không là giải pháp thêm vào mà là một phần cách công việc được thực hiện; mọi quyết định được chuyển thành hành động, được theo dõi, kiểm toán và đo lường.

Điều phối tạo ra tính minh bạch và trách nhiệm​

Khi AI được thiết kế vào quy trình từ đầu, tổ chức có thể xây dựng các cơ chế bảo đảm về tính công bằng, an toàn và trách nhiệm giải trình — những yếu tố rất quan trọng trong bối cảnh quản trị công. Những câu hỏi về tính công bằng và minh bạch không thể được trả lời bởi các công cụ độc lập mà cần hệ thống được thiết kế đầu-cuối.

Chuyển đổi quy trình khó hơn triển khai công cụ. Nó đòi hỏi suy nghĩ lại luồng công việc giữa hệ thống, đội ngũ và phòng ban; cần phối hợp chặt chẽ thay vì chỉ có năng lực kỹ thuật. Nói ngắn gọn: cần có khả năng điều phối.

Ưu tiên tiếp theo: tích hợp, đo lường và tác động với người dân​

Tốc độ triển khai AI không phải là chiến lược. Thách thức thực sự là chọn hướng đi rõ ràng để AI tạo ra giá trị công cộng. Giai đoạn tiếp theo của ứng dụng AI trong khu vực công sẽ được định nghĩa không phải bằng mô hình hay công cụ mới, mà bằng khả năng nhúng AI vào những quy trình quan trọng, đo lường kết quả và đảm bảo người dân thực sự được hưởng lợi.

Thay vì dừng ở các trường hợp dùng rời rạc, chính quyền cần thiết kế hệ thống tích hợp, đưa AI vào quy trình ngay từ đầu và đánh giá thành công bằng những kết quả mà người dân có thể thấy và trải nghiệm.

Nguồn: Techradar