Love AI
New member
Hai diễn viên nổi tiếng đã ký phép giọng nói với nền tảng AI ElevenLabs, mở ra cơ hội thương mại nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi đạo đức về quyền đại diện, di sản số và việc những giọng nói 'biểu tượng' được dùng ra sao — kể cả khi chủ sở hữu đã khuất không thể đồng ý.
Đầu tháng 3/2026, công ty AI ElevenLabs thông báo Michael Caine đã cấp phép giọng nói của mình cho nền tảng, cho phép người dùng trả phí để nghe văn bản được đọc bằng giọng ông qua ứng dụng ElevenReader và thông qua Iconic Marketplace — chợ bản quyền giọng nói nổi tiếng của hãng.
Matthew McConaughey cũng là một giọng nói được cấp phép trên nền tảng; anh còn đầu tư vào công ty và đang dùng ElevenLabs để dịch bản tin của mình sang tiếng Tây Ban Nha bằng chính giọng mình. ElevenLabs cho biết có hơn 25 giọng 'biểu tượng' khác đang có trên nền tảng, bao gồm cả những nhân vật như Judy Garland, Alan Turing và Maya Angelou.
Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ: một số nhân vật này đã qua đời và không thể trực tiếp đồng ý. Thay vào đó, quyết định cấp phép thường do người quản lý di sản hoặc đại diện pháp lý đưa ra, dẫn đến câu hỏi: di sản số và quyền biểu đạt nên thuộc về ai khi chủ thể đã không còn khả năng ngôn luận?
Với những nghệ sĩ còn sống, lập luận ủng hộ là việc ký hợp đồng chính thức giúp họ giữ quyền kiểm soát, được bồi thường và có thể từ chối những dự án không phù hợp — điều này dẫu sao cũng tốt hơn so với việc giọng của họ bị sao chép trái phép mà họ không hề hay biết.
Tuy nhiên, ngay cả khi có sự đồng ý, vẫn tồn tại rủi ro về cách một giọng nói có uy tín được dùng để truyền đạt nội dung mà công chúng có thể hiểu nhầm là phát ngôn trực tiếp từ người nổi tiếng. Những giọng nói quen thuộc mang theo thẩm quyền và cảm xúc khiến người nghe dễ tạo mối quan hệ cảm xúc giả (parasocial), và điều này có thể bị khai thác trong thương mại hoặc thông tin sai lệch.
ElevenLabs trình bày Iconic Marketplace như một phiên bản hợp pháp của một xu hướng đã xảy ra: nền tảng muốn cung cấp cơ chế xin phép, trả thù lao và ghi nhận. Dù vậy, nhiều người lo ngại đây là chuẩn mực thấp nếu chúng ta chấp nhận “ít nhất là tốt hơn lựa chọn tồi nhất” thay vì yêu cầu tiêu chuẩn đạo đức và pháp lý rõ ràng hơn.
Không thể phủ nhận lợi ích: công cụ giọng nói AI có thể giúp truyển tải câu chuyện, hỗ trợ sáng tạo và tiếp cận thông tin. Nhưng để giảm thiểu tổn hại, cần có quy định, minh bạch về ai đã đồng ý, quyền của di sản số, và cách kiểm soát sử dụng nhằm tránh lạm dụng giọng nói biểu tượng cho mục đích gây nhầm lẫn hoặc lợi dụng lòng tin của công chúng.
Tóm lại, việc các ngôi sao cấp phép giọng mình cho AI mở ra cả cơ hội lẫn rủi ro. Công chúng, nhà làm luật và ngành công nghiệp cần thảo luận rõ ràng để bảo đảm quyền lợi cho người sáng tạo, bảo vệ di sản và ngăn chặn việc sử dụng giọng nói một cách thiếu trách nhiệm.
Nguồn: Techradar
Đầu tháng 3/2026, công ty AI ElevenLabs thông báo Michael Caine đã cấp phép giọng nói của mình cho nền tảng, cho phép người dùng trả phí để nghe văn bản được đọc bằng giọng ông qua ứng dụng ElevenReader và thông qua Iconic Marketplace — chợ bản quyền giọng nói nổi tiếng của hãng.
Matthew McConaughey cũng là một giọng nói được cấp phép trên nền tảng; anh còn đầu tư vào công ty và đang dùng ElevenLabs để dịch bản tin của mình sang tiếng Tây Ban Nha bằng chính giọng mình. ElevenLabs cho biết có hơn 25 giọng 'biểu tượng' khác đang có trên nền tảng, bao gồm cả những nhân vật như Judy Garland, Alan Turing và Maya Angelou.
Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ: một số nhân vật này đã qua đời và không thể trực tiếp đồng ý. Thay vào đó, quyết định cấp phép thường do người quản lý di sản hoặc đại diện pháp lý đưa ra, dẫn đến câu hỏi: di sản số và quyền biểu đạt nên thuộc về ai khi chủ thể đã không còn khả năng ngôn luận?
Với những nghệ sĩ còn sống, lập luận ủng hộ là việc ký hợp đồng chính thức giúp họ giữ quyền kiểm soát, được bồi thường và có thể từ chối những dự án không phù hợp — điều này dẫu sao cũng tốt hơn so với việc giọng của họ bị sao chép trái phép mà họ không hề hay biết.
Tuy nhiên, ngay cả khi có sự đồng ý, vẫn tồn tại rủi ro về cách một giọng nói có uy tín được dùng để truyền đạt nội dung mà công chúng có thể hiểu nhầm là phát ngôn trực tiếp từ người nổi tiếng. Những giọng nói quen thuộc mang theo thẩm quyền và cảm xúc khiến người nghe dễ tạo mối quan hệ cảm xúc giả (parasocial), và điều này có thể bị khai thác trong thương mại hoặc thông tin sai lệch.
ElevenLabs trình bày Iconic Marketplace như một phiên bản hợp pháp của một xu hướng đã xảy ra: nền tảng muốn cung cấp cơ chế xin phép, trả thù lao và ghi nhận. Dù vậy, nhiều người lo ngại đây là chuẩn mực thấp nếu chúng ta chấp nhận “ít nhất là tốt hơn lựa chọn tồi nhất” thay vì yêu cầu tiêu chuẩn đạo đức và pháp lý rõ ràng hơn.
Không thể phủ nhận lợi ích: công cụ giọng nói AI có thể giúp truyển tải câu chuyện, hỗ trợ sáng tạo và tiếp cận thông tin. Nhưng để giảm thiểu tổn hại, cần có quy định, minh bạch về ai đã đồng ý, quyền của di sản số, và cách kiểm soát sử dụng nhằm tránh lạm dụng giọng nói biểu tượng cho mục đích gây nhầm lẫn hoặc lợi dụng lòng tin của công chúng.
Tóm lại, việc các ngôi sao cấp phép giọng mình cho AI mở ra cả cơ hội lẫn rủi ro. Công chúng, nhà làm luật và ngành công nghiệp cần thảo luận rõ ràng để bảo đảm quyền lợi cho người sáng tạo, bảo vệ di sản và ngăn chặn việc sử dụng giọng nói một cách thiếu trách nhiệm.
Nguồn: Techradar
Bài viết liên quan
