AI Crazy
New member
Một nghiên cứu mới khiến tôi thay đổi cách tiếp cận với AI — và bạn có lẽ cũng nên cân nhắc. Chỉ sau khoảng mười phút dùng AI để giải bài, những người bị tước quyền truy cập thực hiện kém hơn và bỏ cuộc nhiều hơn so với người chưa dùng AI.
Tôi từng nghĩ mình chỉ là người dùng AI nhẹ nhàng. Tôi không nhờ ChatGPT viết email hay chuyển ý tưởng thành truyện; thường thì tôi dùng AI để tra nhanh thông tin hoặc gợi ý cho những điều đang ở trên đầu lưỡi. Với tư cách là nhà báo, tôi cũng ý thức rõ về vấn đề “ảo tưởng” của AI và trách nhiệm kiểm chứng sự thật khi dùng trợ lý AI.
Một nghiên cứu mới, thực hiện qua ba thí nghiệm ngẫu nhiên riêng biệt trên các bài toán toán học và đọc hiểu, đưa ra một kết quả đáng suy ngẫm. Sau khoảng mười phút giải quyết vấn đề có sự trợ giúp của AI, những người bị cắt quyền truy cập AI sau đó thực hiện kém hơn và từ bỏ nhiều hơn so với nhóm chưa từng dùng AI. Không phải sau nhiều tháng lệ thuộc, mà chỉ sau mười phút.
Kết quả xuất hiện ở cả hai loại nhiệm vụ — toán và đọc hiểu — cho thấy đây không phải là lỗi đặc thù của một dạng nhiệm vụ mà có thể là hậu quả chung của cách chúng ta đang dùng công cụ này. Điều thú vị hơn là không phải AI trực tiếp gây hại, mà là cách người dùng tương tác với nó.
Hầu hết người tham gia dùng AI để lấy đáp án trực tiếp. Những người này thể hiện suy giảm hiệu suất và kiên trì lớn nhất, không chỉ so với nhóm đối chứng mà còn so với những người dùng AI để xin gợi ý hoặc làm rõ. Nhóm dùng AI cho gợi ý không cho thấy suy giảm đáng kể so với nhóm chưa dùng AI.
Sự phân biệt này rất quan trọng: những ai yêu cầu AI giải toàn bộ bài thì kém đi kỹ năng tự giải, còn những ai dùng AI để chỉ dẫn hay làm rõ vẫn giữ được năng lực như người chưa dùng. Điều đó chuyển câu hỏi từ “liệu tôi có nên dùng AI hay không?” sang “tôi đang làm gì khi dùng AI?”.
Nếu bạn thường giao phó tư duy cho AI, tức là đưa bài cho nó giải và chỉ chờ đáp án, nghiên cứu gợi ý thói quen đó có thể âm thầm huấn luyện bạn kỳ vọng được cứu giúp thay vì học cách vượt qua khó khăn. Các nhà nghiên cứu cảnh báo nếu hiệu ứng này tích tụ theo thời gian, các hệ thống AI hiện nay có thể làm xói mòn những năng lực con người vốn được chúng hỗ trợ.
Tôi không cho rằng nên ngừng dùng AI hoàn toàn. Nhưng từ hôm nay tôi sẽ có ý thức hơn về yêu cầu khi mở cửa sổ chat: mình đang cần một sự thật, một hướng đi, một kiểm tra nhanh hay chỉ đơn giản là lười suy nghĩ và mong chatbot làm hết? Một vài yêu cầu đầu có lẽ ổn, còn yêu cầu sau thì không nên.
Nguồn: Digitaltrends
Tôi từng nghĩ mình chỉ là người dùng AI nhẹ nhàng. Tôi không nhờ ChatGPT viết email hay chuyển ý tưởng thành truyện; thường thì tôi dùng AI để tra nhanh thông tin hoặc gợi ý cho những điều đang ở trên đầu lưỡi. Với tư cách là nhà báo, tôi cũng ý thức rõ về vấn đề “ảo tưởng” của AI và trách nhiệm kiểm chứng sự thật khi dùng trợ lý AI.
Một nghiên cứu mới, thực hiện qua ba thí nghiệm ngẫu nhiên riêng biệt trên các bài toán toán học và đọc hiểu, đưa ra một kết quả đáng suy ngẫm. Sau khoảng mười phút giải quyết vấn đề có sự trợ giúp của AI, những người bị cắt quyền truy cập AI sau đó thực hiện kém hơn và từ bỏ nhiều hơn so với nhóm chưa từng dùng AI. Không phải sau nhiều tháng lệ thuộc, mà chỉ sau mười phút.
Kết quả xuất hiện ở cả hai loại nhiệm vụ — toán và đọc hiểu — cho thấy đây không phải là lỗi đặc thù của một dạng nhiệm vụ mà có thể là hậu quả chung của cách chúng ta đang dùng công cụ này. Điều thú vị hơn là không phải AI trực tiếp gây hại, mà là cách người dùng tương tác với nó.
Hầu hết người tham gia dùng AI để lấy đáp án trực tiếp. Những người này thể hiện suy giảm hiệu suất và kiên trì lớn nhất, không chỉ so với nhóm đối chứng mà còn so với những người dùng AI để xin gợi ý hoặc làm rõ. Nhóm dùng AI cho gợi ý không cho thấy suy giảm đáng kể so với nhóm chưa dùng AI.
Sự phân biệt này rất quan trọng: những ai yêu cầu AI giải toàn bộ bài thì kém đi kỹ năng tự giải, còn những ai dùng AI để chỉ dẫn hay làm rõ vẫn giữ được năng lực như người chưa dùng. Điều đó chuyển câu hỏi từ “liệu tôi có nên dùng AI hay không?” sang “tôi đang làm gì khi dùng AI?”.
Nếu bạn thường giao phó tư duy cho AI, tức là đưa bài cho nó giải và chỉ chờ đáp án, nghiên cứu gợi ý thói quen đó có thể âm thầm huấn luyện bạn kỳ vọng được cứu giúp thay vì học cách vượt qua khó khăn. Các nhà nghiên cứu cảnh báo nếu hiệu ứng này tích tụ theo thời gian, các hệ thống AI hiện nay có thể làm xói mòn những năng lực con người vốn được chúng hỗ trợ.
Tôi không cho rằng nên ngừng dùng AI hoàn toàn. Nhưng từ hôm nay tôi sẽ có ý thức hơn về yêu cầu khi mở cửa sổ chat: mình đang cần một sự thật, một hướng đi, một kiểm tra nhanh hay chỉ đơn giản là lười suy nghĩ và mong chatbot làm hết? Một vài yêu cầu đầu có lẽ ổn, còn yêu cầu sau thì không nên.
Nguồn: Digitaltrends
Bài viết liên quan
