Doanh nghiệp bơm tiền vào AI nhưng không kiểm soát được

[Love AI]

Nghiên cứu mới của Harmonic cho thấy gần 65% hoạt động trên tài khoản AI cá nhân diễn ra vì mục đích công việc, tạo ra lỗ hổng quan sát lớn cho doanh nghiệp. Nhân viên thường dùng công cụ AI tiện lợi nhất dù là tài khoản cá nhân hay doanh nghiệp, dẫn tới rủi ro rò rỉ dữ liệu và lãng phí tiền cấp phép.

Nghiên cứu và phát hiện chính​

Nghiên cứu của Harmonic chỉ ra rằng khoảng 64,5% hoạt động trên các tài khoản AI cá nhân hoặc miễn phí thực chất phục vụ cho công việc. Đồng thời, gần một nửa (45,6%) hoạt động AI cá nhân diễn ra trên các gói có giấy phép do công ty chi trả.

Nhân viên không tách biệt rõ ràng giữa AI công ty và AI cá nhân, họ dùng công cụ AI nào đang mở hoặc dễ truy cập trên thiết bị, bất kể công cụ đó có được cung cấp bởi nhà tuyển dụng hay không, miễn phí hay trả phí.

Thống kê theo nhóm và mục đích sử dụng​

• Nhóm pháp chế và quản trị có tỉ lệ sử dụng AI cao nhất, chiếm khoảng 19,5% tổng giờ AI và 81% hoạt động của họ diễn ra trên công cụ được phê duyệt.
• Nhóm go-to-market chiếm 17,5% giờ AI nhưng chỉ 39% hoạt động trên công cụ doanh nghiệp, dẫn tới tầm nhìn kém.
• Nhóm vận hành có tỉ lệ thấp nhất về việc dùng tài khoản doanh nghiệp, chỉ khoảng 18% hoạt động chạy trên gói doanh nghiệp.

Mục đích sử dụng AI tại nơi làm việc chủ yếu là nâng cao hiệu suất và tự động hóa (47%), tiếp theo là hỗ trợ quyết định và rủi ro tuân thủ (mỗi cái 20%). Mục tiêu doanh thu, tăng trưởng và đổi mới ít được ghi nhận hơn (7% và 6%).

Harmonic đo lường bằng tổng phút sử dụng thay vì chỉ tính số truy vấn, cho rằng thời lượng phiên dài hơn đồng nghĩa với rủi ro phơi bày dữ liệu nhiều hơn. Trong dữ liệu của họ, một số nền tảng có thời lượng phiên trung bình lâu hơn các nền tảng khác.

Rủi ro thực tiễn​

Nếu nhân viên dùng tài khoản AI cá nhân để xử lý thông tin nhạy cảm của công ty, lịch sử tương tác và ngữ cảnh kinh doanh có thể vẫn nằm trên tài khoản cá nhân ngay cả sau khi rời doanh nghiệp. Công ty thường không có quyền pháp lý hay kỹ thuật để xóa hoặc khôi phục dữ liệu đó, dẫn đến nguy cơ mất IP vĩnh viễn.

Nhiều doanh nghiệp áp dụng các quy trình xác thực phức tạp cho công cụ AI doanh nghiệp, khiến công cụ cá nhân trở nên dễ dùng hơn. Các nền tảng phổ biến như ChatGPT, Gemini, Claude hay Perplexity thường chỉ yêu cầu một tài khoản Google hoặc tương tự để đăng nhập.

Trong khi đó, doanh nghiệp đang trả phí cao cho giấy phép ít được sử dụng — ví dụ Microsoft Copilot và các gói doanh nghiệp khác có chi phí hàng chục USD mỗi người mỗi tháng.

Khuyến nghị cho doanh nghiệp​

• Đơn giản hóa đăng nhập bằng giải pháp xác thực một lần (SSO) để tăng tính thụ hưởng công cụ doanh nghiệp và giảm động lực dùng công cụ cá nhân.
• Không áp dụng cách tiếp cận một kích thước cho tất cả; phân tích quy trình làm việc và cấp đúng công cụ cho đúng nhóm.
• Thiết lập chính sách rõ ràng về dữ liệu, lịch sử tương tác và cách xử lý thông tin nhạy cảm khi nhân viên dùng AI.
• Đào tạo nhân viên về rủi ro bảo mật khi đưa dữ liệu doanh nghiệp vào tài khoản cá nhân và nâng cao giám sát sử dụng mà không làm giảm trải nghiệm người dùng.

Việc cân bằng giữa truy cập dễ dàng và quản trị chặt chẽ sẽ quyết định doanh nghiệp có tận dụng được lợi ích của AI mà không chịu rủi ro lớn về dữ liệu và chi phí hay không.

Nguồn: Techradar