Phi Vũ
New member
Jaron Lanier, người được mệnh danh 'cha đỡ đầu của thực tế ảo', cảnh báo rằng xã hội không thể vận hành nếu không ai chịu trách nhiệm cho hành vi của AI. Ông trao đổi cùng tiến sĩ Ben Goertzel trong tập hai của podcast The Ten Reckonings về ranh giới đối xử và trách nhiệm với công nghệ tự động.
Các hệ thống AI đang nhanh chóng chuyển từ trò thử nghiệm vui nhộn thành những công cụ có khả năng chi phối công việc, truy cập hồ sơ y tế và định hình nơi làm việc. Thực tế này đòi hỏi chúng ta phải đối mặt với câu hỏi ai chịu trách nhiệm khi AI gây hại hoặc vi phạm quyền của con người.
Trong tập podcast mới, Lanier và Ben Goertzel bàn luận về những vụ việc gần đây làm nổi bật sự thiếu hụt về khuôn khổ kiểm soát: từ hình ảnh khiếm nhã do Grok tạo ra trên X, đến việc kính thông minh dùng AI của Meta bị cáo buộc quay phim phụ nữ mà không xin phép để kiếm lượt xem trên mạng xã hội.
Một vấn đề gây sốc khác là nhiều công ty AI huấn luyện mô hình trên tác phẩm có bản quyền của tác giả và nghệ sĩ mà không xin phép. Dù có một vài vụ kiện, đến nay dường như ít ai phải chịu hậu quả rõ ràng, và điều đó làm dấy lên lo ngại về tiêu chuẩn đạo đức và pháp lý trong ngành.
Lanier nhấn mạnh: “Xã hội không thể vận hành nếu không ai chịu trách nhiệm cho AI.” Ông lập luận rằng dù AI có tự chủ thế nào đi nữa, luôn phải có một con người chịu trách nhiệm về hành vi và quyết định của nó. Giao trách nhiệm cho công nghệ là điều phi đạo đức và đe dọa nền tảng pháp luật và trật tự xã hội.
Ben Goertzel mô tả mục tiêu của ASI Alliance không phải để đưa ra một quan điểm thống nhất, mà là tạo không gian cho những người tư tưởng hàng đầu thảo luận mở nhằm giúp xã hội đối mặt với những lựa chọn quan trọng phía trước. Cuộc tranh luận như vậy được xem là cần thiết để xây dựng các nguyên tắc và quy tắc ứng xử cho AI ở tầm toàn cầu.
Hiện tại, hy vọng về một khung pháp lý toàn diện từ Hoa Kỳ có vẻ mờ nhạt, nhưng một số nơi khác đã hành động. Cơ quan quản lý truyền thông Vương quốc Anh Ofcom đang điều tra X về Grok, trong khi Indonesia và Malaysia đã cấm Grok hoàn toàn. Những bước đi như vậy cho thấy các quốc gia sẵn sàng can thiệp khi cần bảo vệ quyền lợi công chúng.
Kết lại, AI sẽ định hình tương lai của chúng ta, nhưng câu hỏi về trách nhiệm vẫn chưa được giải quyết. Nếu chính phủ và cơ quan quản lý chần chừ, sự thiếu trách nhiệm hiện tại sẽ đẩy chúng ta vào những rủi ro lớn hơn — từ hình ảnh sai sự thật, tư vấn y tế thiếu an toàn đến xâm phạm quyền riêng tư và quyền sở hữu trí tuệ. Tiến bộ công nghệ thiếu trách nhiệm không phải là đổi mới, mà là hành động liều lĩnh mà xã hội không nên chấp nhận.
Các hệ thống AI đang nhanh chóng chuyển từ trò thử nghiệm vui nhộn thành những công cụ có khả năng chi phối công việc, truy cập hồ sơ y tế và định hình nơi làm việc. Thực tế này đòi hỏi chúng ta phải đối mặt với câu hỏi ai chịu trách nhiệm khi AI gây hại hoặc vi phạm quyền của con người.
Trong tập podcast mới, Lanier và Ben Goertzel bàn luận về những vụ việc gần đây làm nổi bật sự thiếu hụt về khuôn khổ kiểm soát: từ hình ảnh khiếm nhã do Grok tạo ra trên X, đến việc kính thông minh dùng AI của Meta bị cáo buộc quay phim phụ nữ mà không xin phép để kiếm lượt xem trên mạng xã hội.
Một vấn đề gây sốc khác là nhiều công ty AI huấn luyện mô hình trên tác phẩm có bản quyền của tác giả và nghệ sĩ mà không xin phép. Dù có một vài vụ kiện, đến nay dường như ít ai phải chịu hậu quả rõ ràng, và điều đó làm dấy lên lo ngại về tiêu chuẩn đạo đức và pháp lý trong ngành.
Lanier nhấn mạnh: “Xã hội không thể vận hành nếu không ai chịu trách nhiệm cho AI.” Ông lập luận rằng dù AI có tự chủ thế nào đi nữa, luôn phải có một con người chịu trách nhiệm về hành vi và quyết định của nó. Giao trách nhiệm cho công nghệ là điều phi đạo đức và đe dọa nền tảng pháp luật và trật tự xã hội.
Ben Goertzel mô tả mục tiêu của ASI Alliance không phải để đưa ra một quan điểm thống nhất, mà là tạo không gian cho những người tư tưởng hàng đầu thảo luận mở nhằm giúp xã hội đối mặt với những lựa chọn quan trọng phía trước. Cuộc tranh luận như vậy được xem là cần thiết để xây dựng các nguyên tắc và quy tắc ứng xử cho AI ở tầm toàn cầu.
Hiện tại, hy vọng về một khung pháp lý toàn diện từ Hoa Kỳ có vẻ mờ nhạt, nhưng một số nơi khác đã hành động. Cơ quan quản lý truyền thông Vương quốc Anh Ofcom đang điều tra X về Grok, trong khi Indonesia và Malaysia đã cấm Grok hoàn toàn. Những bước đi như vậy cho thấy các quốc gia sẵn sàng can thiệp khi cần bảo vệ quyền lợi công chúng.
Kết lại, AI sẽ định hình tương lai của chúng ta, nhưng câu hỏi về trách nhiệm vẫn chưa được giải quyết. Nếu chính phủ và cơ quan quản lý chần chừ, sự thiếu trách nhiệm hiện tại sẽ đẩy chúng ta vào những rủi ro lớn hơn — từ hình ảnh sai sự thật, tư vấn y tế thiếu an toàn đến xâm phạm quyền riêng tư và quyền sở hữu trí tuệ. Tiến bộ công nghệ thiếu trách nhiệm không phải là đổi mới, mà là hành động liều lĩnh mà xã hội không nên chấp nhận.
Bài viết liên quan