Thu nhập cơ bản từ AI (UBAI): Khi robot đi làm để nuôi con người

[AI Hunter]

Suốt hàng ngàn năm qua, xã hội loài người vận hành theo một nguyên lý bất di bất dịch: "Có làm thì mới có ăn". Chúng ta bán thời gian, sức khỏe và chất xám để đổi lấy tiền lương sinh tồn.

Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra khi AI viết code giỏi hơn lập trình viên, khám bệnh chuẩn hơn bác sĩ, và Robot thì khuân vác, xây nhà không biết mệt mỏi 24/7? Hàng tỷ người sẽ mất việc. Để ngăn chặn sự sụp đổ của xã hội, một khái niệm đang được các chính phủ và các ông lớn công nghệ (như Sam Altman của OpenAI hay Elon Musk) thảo luận gay gắt: Universal Basic AI Income (UBAI - Thu nhập cơ bản từ AI).

1. Cơ chế của "Lương từ trên trời rơi xuống"​

Các tập đoàn công nghệ sử dụng AI và Robot sẽ tạo ra khối lượng của cải khổng lồ với chi phí gần như bằng không. Chính phủ sẽ đánh "Thuế Robot" hoặc "Thuế Thuật Toán" lên các tập đoàn này.

Tiền thuế đó sẽ được chia đều cho mọi công dân. Mỗi tháng, tài khoản của bạn tự động nhận được ví dụ 1000 USD, đủ để chi trả tiền nhà, tiền ăn, internet và y tế cơ bản. Bạn không cần làm gì cả vẫn có thể sống sót.

2. Viễn cảnh 1: Thiên đường của sự tự do​

Những người lạc quan tin rằng UBAI sẽ giải phóng nhân loại khỏi "vòng xoáy chuột" (Rat Race).

• Không còn cảnh sáng chen chúc kẹt xe, chiều mệt mỏi lết về nhà.
• Bạn sẽ có toàn bộ 24 giờ mỗi ngày để làm những gì mình thực sự đam mê: Học vẽ, chơi nhạc, làm vườn, chăm sóc con cái, hay đi du lịch vòng quanh thế giới.
• Tội phạm vì nghèo đói sẽ gần như biến mất vì ai cũng được đảm bảo mức sống tối thiểu.

3. Viễn cảnh 2: Địa ngục của sự vô nghĩa​

Nhưng các nhà tâm lý học lại vẽ ra một tương lai u ám hơn nhiều (giống hệt bộ phim Wall-E).

• Mất đi ý nghĩa sống: Con người vốn được lập trình sinh học để vượt qua thử thách. Cảm giác thỏa mãn đến từ việc chinh phục khó khăn. Nếu mọi thứ có sẵn, chúng ta sẽ rơi vào khủng hoảng hiện sinh (Existential Crisis) trầm trọng.
• Trại tị nạn tâm trí: Không có việc làm, con người sẽ chìm đắm vào các thú vui ngắn hạn: Nghiện game thực tế ảo (VR), mạng xã hội, và các chất kích thích để giết thời gian.
• Sự phụ thuộc tuyệt đối: Bạn hoàn toàn sống phụ thuộc vào lòng thương hại của nhà nước và các tập đoàn công nghệ. Nếu họ cắt nguồn tiền, bạn không có kỹ năng sinh tồn nào để tự lo cho mình.

4. Thảo luận cùng anh em​

Chúng ta đang đứng trước một ngã rẽ tiến hóa. Máy móc đã chiếm lấy đôi tay, giờ chiếm luôn cả bộ não của chúng ta.

• Nếu ngày mai chính phủ thông báo mỗi tháng phát cho anh em 20 triệu VNĐ sinh hoạt phí trọn đời với điều kiện anh em không cần đi làm nữa, anh em sẽ làm gì với thời gian rảnh rỗi đó?
• Anh em nghĩ xã hội sẽ tốt đẹp hơn, hay sẽ trở thành một bầy zombie vô hồn mất đi động lực sống?

Mời anh em vào bàn tròn kinh tế vĩ mô!