Đã đến lúc yêu cầu AI an toàn từ thiết kế

Love AI

New member
Các chuyên gia AI dự báo năm 2026 sẽ không chỉ là về tính năng mới mà về việc AI phải an toàn, đáng tin và không gây lệ thuộc cảm xúc. Họ kêu gọi chuyển từ giải pháp vá lấp sang thiết kế an toàn ngay từ đầu.

da-den-luc-yeu-cau-ai-an-toan-tu-thiet-ke-1.jpeg


Năm 2025 đã chứng kiến bước nhảy nhanh trong mô hình, tính năng và tranh cãi xung quanh AI. Nhưng các chuyên gia tôi phỏng vấn cho rằng điều quan trọng nhất trong 2026 không phải một đột phá kỹ thuật duy nhất mà là những vấn đề “lộn xộn” hơn: niềm tin, gắn kết cảm xúc và khả năng hợp tác lâu dài giữa con người và AI.

Nhiều chuyên gia kỳ vọng tiến độ phát triển AI sẽ tiếp tục tăng, và AI ngày càng thâm nhập vào đời sống hàng ngày. Genevieve Bartuski, nhà tâm lý học chuyên về đạo đức AI, nhận thấy sự chấp nhận rộng rãi hơn — điều này giúp cuộc sống tiện lợi hơn nhưng cũng tạo tiền đề cho các mối quan hệ cảm xúc sâu hơn với hệ thống số.

Khi AI chuyển từ công cụ năng suất sang những hệ thống bắt chước khả năng lắng nghe, an ủi và phản hồi theo cách giống con người, nó sẽ mang nặng giá trị cảm xúc. Điều này có thể đem lại sự an ủi nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ lệ thuộc một cách khó nhận ra. Năm 2025 đã có dấu hiệu khi nhiều người mô tả họ có mối quan hệ cảm xúc mạnh với chatbot, thậm chí coi là bạn đồng hành.

Một lĩnh vực đặc biệt đáng lo ngại là AI hướng tới trẻ em. Tara Steele, Giám đốc Safe AI for Children Alliance, cảnh báo nhiều hệ thống đối thoại hiện được thiết kế nhằm thúc đẩy sự gắn bó cảm xúc như một chiến lược giữ người dùng. Bà gọi hiện tượng này là “intimacy nhân tạo” — nó có thể khiến trẻ lệ thuộc, tìm kiếm lời khuyên cuộc sống từ những hệ thống tối ưu cho tương tác chứ không phải an toàn, và có nguy cơ đưa trẻ đến nội dung độc hại.

Vì vậy, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng các biện pháp “thêm vào” bề mặt sẽ không đủ. Thay đổi cần diễn ra từ giai đoạn thiết kế: AI phải được xây dựng theo nguyên tắc an toàn ngay từ đầu, đặc biệt với sản phẩm dành cho trẻ em và các dịch vụ chăm sóc tinh thần.

Với môi trường làm việc, mối quan tâm sẽ dịch chuyển từ “AI có thể làm được không?” sang “AI có đáng tin không?”. Thiago Ferreira, CEO Elevate AI Consulting, dự đoán doanh nghiệp và người dùng sẽ đòi hỏi bằng chứng minh bạch hơn về kết quả, giải thích được và đáng tin cậy, thay vì chỉ chạy tốt trên các phép đo hiệu năng.

Tóm lại, những gì cần xảy ra trong 2026 là sự chuyển đổi sang trách nhiệm: thiết kế an toàn, minh bạch hơn, tham gia chuyên gia tâm lý và nhà quản lý khi triển khai các dịch vụ chăm sóc, cùng các tiêu chuẩn bảo vệ trẻ em. Các nhà phát triển, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách cần ưu tiên an toàn và niềm tin nếu muốn AI thực sự có lợi lâu dài.

Nguồn: Techradar
 
Back
Top