Love AI
New member
Nghiên cứu mới cho thấy các mô hình trò chuyện AI hàng đầu — như Gemini, ChatGPT và Llama — thường đưa ra những ý tưởng tương tự nhau. Khi nhiều người dựa vào chúng để sáng tạo, điều này có thể thu hẹp phạm vi ý tưởng của con người theo thời gian.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Engineering Applications of Artificial Intelligence đã so sánh phản hồi của con người với hơn 20 mô hình AI khác nhau, bao gồm Gemini, GPT và Llama, qua các bài kiểm tra sáng tạo tiêu chuẩn như gợi ý sử dụng mới cho vật dụng hàng ngày hay liệt kê các từ không liên quan.
Kết quả cho thấy ở cấp độ cá nhân, nhiều câu trả lời của AI vẫn trông mới mẻ và hữu ích. Tuy nhiên khi xem xét ở quy mô lớn — trên hàng trăm lời nhắc và nhiều người dùng — các đầu ra bắt đầu hội tụ vào cùng một vùng khái niệm. Các câu trả lời của các chatbot thường giống nhau hơn so với phạm vi đa dạng mà người tham gia con người thể hiện.
Nhóm nghiên cứu không chỉ thử trên một hệ thống duy nhất mà so sánh hơn 20 mô hình từ nhiều nhà phát triển khác nhau với hơn 100 người. Mô hình hoá tương đồng cho thấy các câu trả lời của chatbot tập trung thành từng cụm, trong khi phản hồi của con người phân tán trên một không gian ý tưởng rộng hơn.
Những nỗ lực để tăng độ đa dạng — như tăng tính ngẫu nhiên hay yêu cầu AI “sáng tạo hơn” — chỉ cải thiện rất ít và thường làm giảm tính mạch lạc của câu trả lời. Do đó khó có thể vừa duy trì tính mới mẻ vừa giữ được độ hợp lý khi cố ép mô hình sinh ra nhiều biến thể hơn.
Một phần hạn chế bắt nguồn từ bản chất của hệ thống: chúng thiếu trải nghiệm sống, ý định cá nhân và bối cảnh riêng tư, những yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt trong tư duy sáng tạo của con người. Ngoài ra, hành vi của người dùng cũng góp phần — khi mọi người quá phụ thuộc vào gợi ý AI thay vì tự mở rộng suy nghĩ, phạm vi ý tưởng chung sẽ bị thu hẹp dần.
Kết luận của nghiên cứu là đây không phải vấn đề của một sản phẩm đơn lẻ mà là đặc tính chung của nhiều hệ thống AI hiện đại: dù tên gọi và nhà phát triển khác nhau, đầu ra vẫn chồng lên nhau. Lời khuyên thực tế là hãy dùng AI như một điểm khởi đầu để kích thích hướng đi, rồi tiếp tục phát triển và biến tấu bằng tư duy và trải nghiệm của chính bạn để giữ sự đa dạng ý tưởng.
Nguồn: Digitaltrends
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Engineering Applications of Artificial Intelligence đã so sánh phản hồi của con người với hơn 20 mô hình AI khác nhau, bao gồm Gemini, GPT và Llama, qua các bài kiểm tra sáng tạo tiêu chuẩn như gợi ý sử dụng mới cho vật dụng hàng ngày hay liệt kê các từ không liên quan.
Kết quả cho thấy ở cấp độ cá nhân, nhiều câu trả lời của AI vẫn trông mới mẻ và hữu ích. Tuy nhiên khi xem xét ở quy mô lớn — trên hàng trăm lời nhắc và nhiều người dùng — các đầu ra bắt đầu hội tụ vào cùng một vùng khái niệm. Các câu trả lời của các chatbot thường giống nhau hơn so với phạm vi đa dạng mà người tham gia con người thể hiện.
Nhóm nghiên cứu không chỉ thử trên một hệ thống duy nhất mà so sánh hơn 20 mô hình từ nhiều nhà phát triển khác nhau với hơn 100 người. Mô hình hoá tương đồng cho thấy các câu trả lời của chatbot tập trung thành từng cụm, trong khi phản hồi của con người phân tán trên một không gian ý tưởng rộng hơn.
Những nỗ lực để tăng độ đa dạng — như tăng tính ngẫu nhiên hay yêu cầu AI “sáng tạo hơn” — chỉ cải thiện rất ít và thường làm giảm tính mạch lạc của câu trả lời. Do đó khó có thể vừa duy trì tính mới mẻ vừa giữ được độ hợp lý khi cố ép mô hình sinh ra nhiều biến thể hơn.
Một phần hạn chế bắt nguồn từ bản chất của hệ thống: chúng thiếu trải nghiệm sống, ý định cá nhân và bối cảnh riêng tư, những yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt trong tư duy sáng tạo của con người. Ngoài ra, hành vi của người dùng cũng góp phần — khi mọi người quá phụ thuộc vào gợi ý AI thay vì tự mở rộng suy nghĩ, phạm vi ý tưởng chung sẽ bị thu hẹp dần.
Kết luận của nghiên cứu là đây không phải vấn đề của một sản phẩm đơn lẻ mà là đặc tính chung của nhiều hệ thống AI hiện đại: dù tên gọi và nhà phát triển khác nhau, đầu ra vẫn chồng lên nhau. Lời khuyên thực tế là hãy dùng AI như một điểm khởi đầu để kích thích hướng đi, rồi tiếp tục phát triển và biến tấu bằng tư duy và trải nghiệm của chính bạn để giữ sự đa dạng ý tưởng.
Nguồn: Digitaltrends
Bài viết liên quan
